Οι ανεξόφλητοι πιστωτές της πατρίδας

March 18th, 2012

Η Δόμνα Σαμίου αναδημιούργησε την παράδοση και αγαπήθηκε από το λαό

• Της Μιραντας Tερζοπουλου* Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 18/3/2012

Αποχαιρετίσαμε προχθές, μια παγωμένη Τρίτη και 13, την αρχόντισσα Δόμνα Σαμίου στο κοιμητήρι της Νέας Σμύρνης. Κόσμος πολύς, βαθιά συγκινημένος. Η νεκρώσιμη ακολουθία ήταν αντάξια της καλαισθησίας της Δόμνας, ένα έργο μουσικής τέχνης: καλλίφωνοι ιερείς, βυζαντινοί ψαλμοί από τον συν-σπουδαστή της κοντά στον Σίμωνα Καρά, Λυκούργο Αγγελόπουλο, και τη χωρωδία του, εμπλουτισμένη από τις φωνές του μαθητή και συνεργάτη της Ζαχαρία Καρούνη και του, συνοδοιπόρου της θα έλεγα, Χρόνη Αηδονίδη που ανέγνωσε εξαίσια έναν Απόστολο που νομίζω θα μείνει σε πολλούς αλησμόνητος.

ΓΡΑΜΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΜΕ ΤΕΛΟΣ

Από τότε που αρχίζει η μνήμη μου θυμάμαι μια γυναικεία ισχνή φιγούρα που για πρώτη φορά μου διηγήθηκε παραμύθια, ήταν η γιαγιά μου. Μια γυναίκα που είχε μεγαλώσει εννιά παιδιά και που έκανε το λάθος να αρχίσει να λέει παραμύθια στο πρώτο της εγγόνι. Όλα άρχιζαν  όμορφα, όπως όλα τα παραμύθια και κάποτε τέλειωναν, όμως στη παιδική μου περιέργεια τίποτε δεν τέλειωνε, έτσι σε κάθε παραμύθι το τέλος του συνοδευόταν πάντα από την ερώτησή μου και μετά; Και η ταλαιπωρημένη μου γιαγιά έφτιαχνε μια καινούργια συνέχεια και μετά μια άλλη μέχρις ότου αποκοιμιόμουνα και συνέχιζα εγώ το παραμύθι μέσα στο όνειρό μου.

Αυτά ήταν τα ατέλειωτα παραμύθια της παιδικής μου ηλικίας, μετά με περίλαβαν οι δάσκαλοι και μου μάθανε τα δικά τους παραμύθια, που τα είπαν ιστορία. Αυτά τα παραμύθια είχαν αρχή και τέλος, άλλοτε καλό και άλλοτε άσχημο, έτσι μου έκοψαν την φόρα να κάνω την κλασσική ερώτηση και μετά; Μόνο δυο παραμύθια μου απόμειναν τελικά ατέλειωτα, το ένα είναι το παραμύθι όλων μας, το παραμύθι της ζωής μας και το άλλο είναι το παραμύθι, που μου είπαν, για μια  πόλη με πύργους και επάλξεις, χρυσές εκκλησιές και έναν μαρμαρωμένο βασιλιά που περιμένει μια ερώτηση και ένα όνειρο για να ξυπνήσει.

Η Πόλη αυτή για χρόνια έστεκε πραγματική και ζωντανή πλάι στην πόλη του παραμυθιού μου, με προκαλούσε και με καλούσε να τη γνωρίσω. Όμως ένα ταξίδι στη μνήμη και το όνειρο φάνταζε στη σκέψη μου δύσκολο και μάλλον ακατόρθωτο. Είναι εκείνος ο φόβος που σε πιάνει μη σου χαλάσουν αυτό που έχεις φτιάξει, σα συνέχεια στο παραμύθι που σου έχουν μάθει. Τελικά αφέθηκα στη σιγουριά και τη κρίση σου, που για χρόνια μου έλεγες ότι τίποτε δεν θα χαλάσει το όνειρό μου και ξεκίνησα για την Πόλη. Συντροφιά στο ταξίδι μας δύο φίλες της καρδιάς για να γιορτάσουν γενέθλια μέρα μέσα στο μοναδικό παραμύθι της ζωής τους.

Θυμόμουνα ένα άλλο ταξίδι στην Ιωνία, καλοκαίρι στο Αϊβαλή και την Πέργαμο, που με είχε πληγώσει βλέποντας ένα κομμάτι της πατρίδας χαμένο για πάντα.  Τώρα με τη Πόλη και τους χιλιάδες, για μας, συμβολισμούς συνέχιζα να πιστεύω  ότι θα ήταν ακόμη πιο δύσκολο. Όμως οι πρώτες εντυπώσεις μου ήταν μοναδικές, πλημυρισμένες από ομορφιά, ιστορία και μερικές φορές δάκρυ και σφίξιμο στη καρδιά.

Η Πόλη είχε το δικό της τρόπο να αλλάξει τα πράγματα, να σου επιβληθεί και να σε παρασύρει μέσα στην απίθανη μοναδικότητά της. Δεν είναι τυχαίο που έμεινε πρωτεύουσα δύο αυτοκρατοριών, η θέση της   μοναδική η φυσική της ομορφιά απερίγραπτη, σε κάθε στροφή γυρίζεις και βλέπεις διαφορετικό τοπίο, σε κάθε βήμα έχεις το γαλάζιο της θάλασσας να σε περικυκλώνει  και τα ονόματα να αλλάζουν αλλά να μένουν ίδια Βόσπορος, Κεράτιος, συνοικία του Πέραν, Γαλατάς, Φανάρι, Αγία Σοφία.

Πήγαινε στη Πόλη όχι σαν τουρίστας, νομίζω αυτό της το χρωστάμε, άρχισε από τη

Μονή της Χώρας και δες τα μοναδικά  ψηφιδωτά της γεμάτα χρώματα, κίνηση, εκφραστικότητα. Δες το Χριστό να σε καλεί στη ΧΩΡΑ ΤΩΝ ΖΩΝΤΩΝ και την Παναγιά στη ΧΩΡΑ ΤΟΥ ΑΧΩΡΙΤΟΥ.

Ολόκληρο το παραμύθι με μορφή ηλεκτρονικού βιβλίου!

Στα χέρια μου έχω μια μελέτη της λαογράφου Μιράντας Τερζοπούλου με θέμα ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ , που αποτελεί τμήμα του ερευνητικού προγράμματος ΘΡΑΚΗ του Συλλόγου Φίλων της Μουσικής με τίτλο ΜΟΥΣΙΚΕΣ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ μια διεπιστημονική προσέγγιση ΕΒΡΟΣ (1999). Εκείνο που μου έκανε εντύπωση είναι η καταγραφή που έχει κάνει από μια γυναίκα στον Πεντάλοφο του Τριγώνου γεννημένης το 1925 και στην παραθέτω αυτούσια, χωρίς σχόλια.

“Ήμασταν εμείς αιχμάλωτ΄, βρε παιδί μου, τετρακόσια χρόνια σκλαβωμεν΄εδώ...Όπως διώχνουν απ΄το κράτος και πααίνουν σε μια απογορεμένη ζώνη, ετσ΄εδώ τα χωριά ηταν σε απαγορεμένη ζώνη. Από δω όλο πειρατές ήταν. Τη θεία μου τη μεγάλη γάλλος παπάς τη στεφάνωσε εδώ. Άγγλοι ήρθαν. Σέρβοι. Και ποιοι δεν ήρθαν! Άραβες ήταν, απ΄την Αδριανούπολη τα καμήλια τα περνούσαν ΄πο δω και πήγαιναν στα Πετρωτά. Τα Πετρωτά είν΄όλοι Ηπειρώτ΄. Εδώ είναι από την Κωνσταντινούπολη κι από δω απ΄τα γύρω χωριά, κάμπος που είναι. Το γένος το δικό μας ήταν Φαναριώτες. Ο παππούς μ΄εδώ γεννήθηκε αλλά ο μεγάλος ο παππούς ήρθε με τρεις γιούδες απ΄την Κωνσταντινούπολη... Όταν μπήκ΄η Τουρκία, έφυγαν οι Βούλγαροι... Το ΄20 ήρθε ο ελληνικός στρατός. Το ΄22 έβαλαν τα σύνορα εδώ στη μπάρα, και τα χωράφια έμειναν στη Βουλγαρία τα μισά. Κι απ΄εδώ στα Δίκαια, Σπήλαιο, Ορμένιο σ΄αυτά τα χωριουδάκια ήταν Τουρκ΄και κάθονταν. Στα Κόμαρα ήταν Βουργάρ΄. Από εκείν΄την πλευρά ήταν απ΄το Ορτάκιοϊ. Απ΄εδώ, απ΄της Βουλγαρίας τα μέρη...Έχουμε σύνορα παντού...Τουρκία κάθονταν, πόσα χρόνια κάθονταν Τουρκία, έφευγε Τουρκία, πόσ΄πόλεμοι γίνονταν, έρχονταν Ελλάδα, χτυπούσε Ελλάδα, έφταναν μέχρι απάνω, άιντε πάλι πίσω...Ο πατέρας μ΄ ήταν εφτά χρόνια στη Τουρκία, ήταν ταχυδρόμος. Όταν ήταν μέσα στην Τουρκία, τραγουδούσε τούρκικα. Όταν έβγαινε έξω στα ελληνικά μέρη, ξεμάκραινε από πολιτείες κι αυτά, τότε τραγουδούσε ελληνικά...

Το ΄40 Βουλγαρία μας κήρυξαν τον πόλεμο. Ο στρατός εφ΄γε από δω, ντάγκα, ντάγκα οι καμπάνες. Έφ΄γε, μας άφ΄σε δηλαδή έτσ΄, αστυνομία, όλοι, έτσ΄ανοιχτοί, τελείως ανοιχτοί. Τα παιδιά έφευγαν, περνούσαν στην Τουρκία...Να, η Τουρκία που είναι εδώ στις Καστανιές, άμα είναι ήλιος όλα φαίνονται...Αλλά τα παιδιά φοβήθ΄καν απο δώ να με τα μαζέψουν οι Βουργάροι, παιδομάζωμα, όπως έκαμναν οι Τουρκ΄, σε λέει που να πάμε; Να τρέξουμε κατά την Ελλάδα; Στρατός έφ΄γε, πέρασε στην Τουρκία... Από κει άλλοι χάθ΄καν, άλλοι πάν΄, ας πούμε, πως το λεν αυτό; Στο Βιετνάμ, Γιασέρ Αραφάτ, πούθε είναι, κατ΄εκείνα τα μέρη, στη Λιβύη, Μέση Ανατολή.....

Σε λέω, κινητό ήταν το πράγμα εδώ. Αφού όλο χτυπιούνταν συνέχεια... Κι ήλεγαν τέτοια τραγούδια εδώ πάνω αυτοί, κείνον τον πόλεμο, όλα, τα ΄χαν τραγούδια δηλαδή, είχαν τόσον καημό αυτοί, τόσο...Κι έχουν λόγια πάμπαλια μέσα, παλιά και ζαμανίσια. Αυτό θα πεί πάμπαλια, δηλαδή αιώνες.... “

Σου εύχομαι να περάσεις καλά την αυριανή επέτειο και άμα ακούσεις κανένα τραγούδι “παραδοσιακό” μη ντραπείς να θυμάσαι ότι έχει λόγια πάμπαλια παλιά και ζαμανίσια.

Δημόσια διαβούλευση επί της Εθνικής Στρατηγικής για τις ΤΠΕ και την Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση

Το κείμενο της Εθνικής Στρατηγικής για τις ΤΠΕ και την Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση που από σήμερα τίθεται σε διαβούλευση, αποτελεί την πρώτη προσπάθεια συνολικής καταγραφής στόχων και προτεραιοτήτων, σε ένα τομέα που αποτελεί κυρίαρχο παράγοντα στη μεταρρύθμιση του Ελληνικού κράτους.